Gewrichtsklachten kunnen voor veel (lichamelijke) beperkingen zorgen. Ze komen in veel verschillende vormen voor; niet één klacht is hetzelfde en de diversiteit is groot. Naast dat het belangrijk is een goede (fysio)therapeut of trainer te vinden die je kan helpen bij het verbeteren van je houding en je kan coachen op sportgebied, kun je ook je gewricht van binnenuit voeden en op een holistische manier naar de pijnklachten kijken.

Hoe functioneert een gewricht?

Voordat we die vraag gaan beantwoorden is het goed om te snappen hoe een gewricht anatomisch in elkaar steekt. Gewrichten bestaan uit bot en kraakbeen. Er zijn veel verschillende soorten kraakbeen, wat vooral te maken heeft met het verschil in sterke en elastische vezels. Je neus en oor hebben bijvoorbeeld een hele andere functie dan je meniscus en ze vragen alle drie om een andere elasticiteit. De samenstelling van kraakbeen is daarom altijd anders.

In een gewricht wil je hoofdzakelijk een goede schokdemping creëren. Om een ideale elasticiteit voor deze functie te creëren bevat het kraakbeen in een gewricht vooral collageen type 2.

Omdat kraakbeen geen doorbloeding heeft, is het afhankelijk van andere factoren om gevoed te worden. Dit wordt onder andere gedaan door synovia, het gewrichtsvocht. Deze stofwisseling verloopt echter traag, waardoor drukbelasting van groot belang is om het proces efficiënt te laten verlopen. Belasting van het gewricht zorgt voor het vernieuwen en verspreiden van het gewrichtsvocht; bij druk gaan de afvalstoffen uit het gewricht, bij ontspanning is er weer ruimte voor water, zuurstof en voedingsstoffen. Zo wordt het gewricht gevoed.

Bewegen is dus áltijd belangrijk, ook als je geen gewrichtsklachten hebt.

Als we op holistisch vlak gaan kijken, dan is er nog een vorm van beweging erg belangrijk: het vrij kunnen bewegen van de organen. Elk orgaan heeft een range waarbinnen het beweegt. Wanneer deze beweging niet gemaakt kan worden of beperkt is, dan zal de functie van het betreffende orgaan ook verminderd zijn. Dit heeft indirect weer invloed op de (functionele) bewegingen in de rest van je lichaam. Het is dus essentieel om te kijken of alle zones in een keten vrij kunnen bewegen.

Het begint bij de darmen

Om je kraakbeen gezond te houden wil je dus dat de synovia en het kraakbeen een gezond samenspel vormen en dat er voldoende collageen type 2 vezels aanwezig zijn. Daarnaast is op een goede manier bewegen essentieel. Als we gaan inzoomen op voeding, dan is het belangrijk om bij de basis te beginnen. En die basis begint in de darmen, waar zich de kern van het immuunsysteem bevindt.

Onderzoek wijst uit dat mensen met reumatoïde artritis een veranderde microbiota hebben. In de vroege stadia van ontstekingsklachten zijn de darmbacteriën die het immuunsysteem versterken in mindere mate aanwezig. Het resultaat? Ontstekingen kunnen minder makkelijk worden tegengehouden en zullen zich verspreiden door het lichaam.

Een slecht functionerend darmstelsel heeft op veel verschillende systemen impact. Wanneer ons eten niet goed verteerd kan worden en vitaminen, mineralen, aminozuren en vetzuren onvoldoende worden opgenomen door de darmwand, dan heeft dit invloed op ons zenuwstelsel, het hormoonstelsel en het immuunsysteem. Van grote waarde dus dat de darmen in topconditie zijn.

Eliminatie van bepaalde producten

Wanneer er sprake is van ontstekingen in de gewrichten (bijvoorbeeld bij reumatoïde artritis), dan kan vasten een positieve bijdrage leveren. Vasten geeft het lijf en de darmen perioden van rust en de kans om ontstekingen aan te vechten.

In een onderzoek waarin patiënten met reumatoïde artritis 7-10 dagen gingen vasten gevolgd door een jaar vegetarisch dieet leverde significante vermindering op wat betreft het aantal opgezette gewrichten, de hoeveelheid pijn, de duur van de ochtendstijfheid, de grijpkracht, het aantal witte bloedcel­len en de uitkomst van een gezondheidsenquête.

Er is veel onderzoek gedaan naar de invloed van voeding op het ontstaan van ontstekingen en daar komt samengevat het volgende advies uit:

Vermijd bewerkt voedsel, geraffineerde olie, suiker, koffie, alcohol en dierlijke producten. De levensmiddelen die gewrichtsklachten het vaakst doen verergeren zijn zuivelproducten, eieren, varkensvlees, rundvlees en kip. Ook tarwe kun je beter vermijden in de ontstekingsfase.

Maar wat wil je dan wél eten? Kies zoveel mogelijk voor biologisch, onbewerkt voedsel en “whole foods”. Vraag jezelf af: is dit product voedzaam? Geeft het energie, vitamines, mineralen en komt het uit de natuur i.p.v. uit een fabriek?

Kies bij voorkeur een voedingspatroon met in de basis: (groene) groentes, fruit, glutenvrije granen (bv. havermout, zilvervliesrijst en gierst), peulvruchten (bv. zwarte bonen en kikkererwten), ontstekingsremmende kruiden (gember, kurkuma, ashwagandha en boswellia serata) en omega 3.

Conclusie

Bij gewrichtsklachten is het van groot belang om een combinatie van factoren aan te pakken. Zowel op het gebied van voeding, sport, beweging en rust. Wanneer je daarmee aan de slag gaat en goede begeleiding kiest van bijvoorbeeld een fysiotherapeut, osteopaat of personal trainer, dan kan de kwaliteit van leven een stuk verbeterd worden.

*geschreven in samenwerking met Britt Aaldering, fysiotherapeut en osteopaat i.o.

Bronvermelding

  1. Vaahtovuo J, Munukka E, Korkeamäki M, Luukkainen R, Toivanen P. Fecal microbiota in early rheumatoid arthritis. J Rheumatol (2008) 35(8):1500–5.
  2. Maeda Y, Matsushita M, Yura A, Teshigawara S, Katayama M, Yoshimura M, et al. OP0191 the fecal microbiota of rheumatoid arthritis patients differs from that of healthy volunteers and is considerably altered by treatment with biologics. Ann Rheum Dis (2013) 72(Suppl 3):A117.10.1136/annrheumdis-2013-eular.396
  3. Kjeldsen-Kragh J, Borchgrevink C, Laerum E, Haugen M, Eek M, Forre O, et al. Controlled trial of fasting and one-year vegetarian diet in rheumatoid arthritis. Lancet (1991) 338(8772):899–902.10.1016/0140-6736(91)91770-U
  4. S. Khanna, K.S. Jaiswal, B. Gupta. Managing Rheumatoid Arthritis with Dietary Interventions. Front Nutr (2017)
  5. M. Heliövaara, P. Knekt, K. Aho, R. K. Aaran, G. Alfthan, A. Aromaa. Serum antioxidants and risk of rheumatoid arthritis. Ann. Rheum Dis. (1994)
  6. J. W. Daily, M. Yang, S. Park. Efficacy of Turmeric Extracts and Curcumin for Alleviating the Symptoms of Joint Arthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials. J Med Food. (2016) 19(8): 717-729.
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *